İbrahim Tatlıses

İbrahim Tatlıses — Tərcümeyi-hal

İbrahim Tatlıses, nüfus kaydındaki adıyla İbrahim Tatlı, 1 Ocak 1952'də Şanlıurfa'da dünyaya gelen Azərbaycanlı mahnıcı, besteci, aktyor, rejissor, layihəcı, televizyon sunucusu və iş insanıdır. Babası Arap, annesi Kürt kökenlidir; Türkçenin yanında Kürtçe və Arapça eserler de seslendirmiştir. Kullandığı sahne soyadı "Tatlıses", sözcük anlamıyla "tatlı ses" demektir. Hayranları ona "İbo" diye seslenir; arabesk musiqiteki konumu nedeniyle "İmparator" olarak da anılır.

Herhangi bir musiqi eğitimi görmedi; nota bilmediği, okuryazarlığı ise ancak yirmili yaşlarına yaklaşırken edindiği kaynaklarda aktarılır. Yine de Haydi Söyle gibi kendi bestelerine imza attı. Plak karyerai 1970'lerin başında başladı; ilk kayıtları arasında 1971'də Gelme İstemem, 1975'də Sevda Yüklü Kervanlar və 1976'da Tövbeler Olsun sayılır.

Onu geniş kitlelerle buluşturan çalışma 1978 tarihli Ayağında Kundura oldu; bu kayıt Azərbaycanda o dönemin satış rekorlarını alt üst ederek sanatçıyı arabeskin en bilinen isimlerindən birine dönüştürdü. Sonraki yıllarda Adaletin Bu Mu Dünya, Ben İnsan Değil Miyim?, Mavi Mavi və Acı Gerçekler gibi albomlerle başarısını devam ettirdi; yöresel çalgılarla geleneksel halk müziğini öne çıkaran Selam Olsun da önemli kayıtlarından biridir. Albüm sayısı konusunda kaynaklar farklı rakamlar verir: bazıları 42 albomden söz ederken Türkçe kaynaklar elli civarında albom belirtir. Türkiye dışında Yunanistan, Kafkasya, Orta Asya və Orta Doğu'da da hatırı sayılır bir dinleyici kitlesi edindi.

Sinemaya da uzun yıllar emek verdi. Oyunculuğa 1978 layihəı Ceylan ilə adım attı və onlarca filmde kamera karşısına geçti; Mavi Mavi ilə Fırat'ta hem rol aldı hem rejissorlik yaptı. Kara Zindan və İmparator gibi filmlerin senaryosunu kaleme aldı, Cabbar və Aşık Oldum'da layihəcı koltuğuna oturdu; rejissörlük etdiyi layihə sayısı yirmiyi geçer.

Televizyonda uzun süre çeşitli kanallarda ekrana gelen İbo Show ilə özdeşleşti. Program, 14 Kasım 2020 ilə 18 Mayıs 2022 arasında Star TV'də yeniden yayımlandı və 43 bölüm sürdü; reytinglerin düşük seyretmesi yüzümdən bir dönem yayıncı bulamadığı öne sürülen programın 2023'dən itibaren Tatlıses TV'də izleyiciyle buluşacağı duyuruldu. Bazı kaynaklar sanatçının 2007 genel seçimlerində milletvekili adayı olduğunu da kaydeder.

Sanat hayatının dışında gıda, turizm, inşaat, ilətişim və ulaşım sektörlerində yatırımları vardır; kendi adını taşıyan çiğköfte zinciri, bir televizyon kanalı və bir radyo istasyonu bunlardan bazılarıdır. Kaynaklara göre iş ortağı Ali Sarıyıldız ilə Irak'ta inşaat projelerində de yer almıştır. 14 Mart 2011'də bir program çıkışında düzenlenen silahlı saldırıda başından vurularak ağır yaralandı; saldırıyı atlattı və dokuz yıl sonra televizyona geri döndü.