Neyyire Neyir

Neyyire Neyir Kimdir?

Neyyire Neyir, Türk sinemasının Müslüman kökenli ilk kadın oyuncuları arasında sayılan, kariyerinin büyük bölümünü ise tiyatro sahnesinde geçirmiş bir sanatçı. Asıl adı Münire Eyüp olan oyuncu, Muhsin Ertuğrul'un yönettiği Ateşten Gömlek filminde Kezban'ı canlandırarak beyazperdeye çıktı. Ardından ölümüne kadar Darülbedayi başta olmak üzere İstanbul sahnelerinde oynadı, bir yandan da tiyatro dergisinde yazdı ve yazı işlerini yürüttü.

Halide Edib Adıvar'ın romanından uyarlanan filmde Kezban için gazeteye ilan verilmişti; başvuran tek kişi, o sırada Amerikan Kız Koleji'nde okuyan Münire Eyüp oldu. Afişte kullanılan Neyyire Neyir adı sonradan sanat adı olarak kaldı. Aynı yıl Ertuğrul'un Kız Kulesinde Bir Facia filminde de rol aldı, Darülbedayi'de Othello ile sahneye çıktı. Kısa bir İzmir dönemi ve 1924'te İstanbul'a dönüşünün ardından Ertuğrul'un topluluğunda çalıştı; sonradan onunla evlenip Rusya gezisinde eşlik etti. 1928'de Hortlaklar ile sahneye döndü, Ankara Postası filminde Necmiye Sultan'ı oynadı, topluluğun Kıbrıs ve Mısır turnelerine katıldı.

Repertuvarı Macbeth, Hamlet, Suç ve Ceza ve Kör gibi oyunlara uzanıyordu. Darülbedayi dergisinde Rus edebiyatı ve tiyatrosu üzerine yazılar kaleme aldı, 1941'den itibaren Perde ve Sahne dergisini eşiyle birlikte çıkardı. 1942 Ekim'inde bir prova sırasında göğüs ağrıları nedeniyle hastaneye kaldırıldı ve 13 Şubat 1943'te kalp hastalığından yaşamını yitirdi. İstanbul Bahçelievler'de bir sokak adını taşıyor.