Zeki Müren

Zeki Müren Kimdir?

Zeki Müren (2 Ocak 1931, Bursa – 24 Eylül 1996, İzmir), Türk sanat müziğinin önde gelen temsilcilerinden sayılan şarkıcı, besteci, söz yazarı, oyuncu ve şairdir. Klasik repertuvarla çağdaş şarkıyı aynı sahnede buluşturması, sesine hâkimiyeti ve kusursuz telaffuzuyla tanınmıştır. Kamuoyunca Sanat Güneşi diye anılmış, sevenleri ona Paşa diye seslenmiştir.

Çocukluğu ve gençlik yılları Bursa'da geçti; müziğe duyduğu ilgi okul döneminde filizlendi. 1950'lerin başında İstanbul'a giderek Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) Yüksek Süsleme Bölümü'nde eğitim alırken bir yandan müzik hayatını da kurdu; dönemin İstanbul Radyosu'nda düzenli olarak şarkı söyledi. İlk plağı 1951'de çıktı.

1950'li yıllar boyunca ünü ülke geneline yayıldı ve Türkiye'de Altın Plak Ödülü'nü kazanan ilk sanatçı oldu. Kariyeri süresince altı yüzün üzerinde plak ve kaset doldurdu, üç yüzden fazla besteye imza attı; kayıtları Zeki Müren Taş Plaklar, Zeki Müren Klasikleri ve Pırlanta gibi uzun ömürlü seriler hâlinde yayımlandı. Şiirleriyle de ilgilenerek bunları Bıldırcın Yağmuru adlı kitapta topladı. Sanata katkıları karşılığında 1991'de Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü.

Sinemada da yoğun bir kariyer sürdürdü: 1950'lerden 1970'lerin ortasına dek Yeşilçam'da on sekiz kadar filmde oynadı, pek çoğunun müzik yönetmenliğini ve besteciliğini de yaptı. Başrollerini üstlendiği yapımlar arasında Beklenen Şarkı, Son Beste, Berduş, Altın Kafes, Kırık Plak, Hayat Bazen Tatlıdır, Hep O Şarkı, Düğün Gecesi, Hindistan Cevizi, İnleyen Nağmeler, Rüya Gibi ve Deli Deli Tepeli sayılabilir.

Sahne duruşuyla dönemin kalıplarını zorladı; özellikle ilerleyen yıllarda kendi tasarladığı, taşlar ve parıltılı kumaşlarla süslü kostümleri ve takıları görsel kimliğinin ayrılmaz unsuru oldu. Özel hayatı ve cinsel yönelimi yıllarca konuşuldu, ancak kendisi bu konuda hiçbir zaman açık beyanda bulunmadı. 24 Eylül 1996'da İzmir'de, TRT adına hazırlanan bir program için sahneye çıktığı sırada geçirdiği kalp krizi sonucunda yaşamını yitirdi.