Yaşar Kemal

Yaşar Kemal — Biografija

Kemal Sadık Gökçeli, poznat u književnom svijetu pod imenom Yaşar Kemal (6. oktobar 1923, Hemite/Gökçedam, Osmaniye – 28. februar 2015, Istanbul), bio je turski romanopisac i pripovjedač kurijskog porijekla, pjesnik, novinar i branilac ljudskih prava. Prvu pjesmu objavio je 1939. godine, u šesnaestoj godini, u časopisu Görüşler; nakon napuštanja srednje škole tužbalice koje je sakupio u Çukurovi i planini Toros objavio je 1943. u knjizi pod naslovom "Ağıtlar", a "Pis Hikâye", koju je napisao tokom vojnog roka, bila je njegova prva priča. Bliskost koju je četrdesetih godina u Adani, u krugu časopisa Çığ, uspostavio s imenima poput Perteva Nailija Boratava i Nurullaha Ataça, a posebno s Arifom Dinom, bratom slikara Abidina Dina, presudno je uticala na oblikovanje njegovog misaonog i književnog svijeta. Ime "Yaşar Kemal" prvi put je upotrijebio kada je ušao u novine Cumhuriyet, a od 1951. do 1963. je u tim novinama postao poznat po svojim reportažama i feljtonima o društvenim i ekonomskim problemima stanovništva Anadolije.

Kemal je prvi tom romana İnce Memed, koji je počeo pisati 1947., ali ga je ostavio nedovršenim, završio 1953–1954; djelo je prvo objavljivano u nastavcima u Cumhuriyetu, a 1955. je izašlo kao knjiga u dva toma; serija od četiri dijela o legendarnom junaku koji brani siromašni narod Çukurove protiv begova dovršena je za trideset dvije godine i prevedena na više od četrdeset jezika širom svijeta. Romani ovog pisca, koji se hrani legendama i narodnim predajama Anadolije, adaptirani su i za film. Kemal, koji je tokom života dobio 38 domaćih i međunarodnih nagrada i bio među prvima iz Turske nominiran za Nobelovu nagradu za književnost, bio je član PEN Udruženja pisaca.

Yaşar Kemal, koji je povremeno suđen pred turskim sudovima zbog svog kurdskog porijekla i onoga što je pisao o "kurdskom pitanju", sredinom devedesetih je suđen prema antiterorističkim zakonima zbog tekstova u kojima je kritikovao oružani sukob između PKK-a i turskih sigurnosnih snaga; zbog drugog teksta u kojem je kritikovao rasizam prema Kurdima dobio je uslovnu kaznu zatvora. Pisac, koji je od 1952. do 2001. bio oženjen Thildom Serrero, a nakon smrti supruge se 2002. drugi put oženio Ayşe Semihom Baban, preminuo je 28. februara 2015. u 91. godini zbog otkazivanja organa i sahranjen je na groblju Zincirlikuyu. İnce Memed je 2017. žiri novina Hürriyet stavio na prvo mjesto liste "100 najboljih romana turske književnosti".