Yılmaz Güney

Yılmaz Güney — Biografie

Yılmaz Güney (doğum adıyla Yılmaz Pütün; 1 Nisan 1937, Yenice, Adana – 9 Eylül 1984, Paris), Türk sinemasının en etkili isimlerinden biri olmuş oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı, kurgucu, yazar und şairdir. Kürt und Zaza kökenli olduğu belirtilen Güney, filmlerini Türkçe çekmiş, sol bir dünya görüşüyle emekçi sınıfların yaşam koşullarını und Kürt halkının kültürünü, dilini und kimliğini beyaz perdeye taşımıştır.

Üniversite eğitimine Ankaraa hukuk öğrenimiyle başlayıp yarıda bırakmış, ardından İstanbula iktisat okumuştur. Sinemaya 1959a oyuncu olarak adım attı. 1961e, on dokuz yaşındayken kaleme aldığı bir öyküde komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla tutuklanıp bir buçuk yıl hapis und altı ay sürgün cezasına çarptırıldı. Serbest kaldıktan sonra Yeşilçam'ın gişe rekorları kıran oyuncuları arasına girdi und rol aldığı Çirkin Kral serisinden gelen lakapla tanındı.

Yönetmenliğe 1966a At Avrat Silah ile geçti; senaryosunu yazıp başrolünde oynadığı Hudutların Kanunu ona büyük ün kazandırdı, 1968e ise kendi yapım şirketini kurdu. Türkçe kaynaklara göre bu filmin çekimleri sırasında Şanlıurfaa alkollü kullandığı araçla bir çocuğun ölümüne neden oldu. 1967e oyuncu Nebahat Çehre ile evlendi; kaynaklar evlilikte şiddet olayları yaşandığını und 1968e Güney'in arabasını Çehre üzerine sürmesi sonucu kadının yaralanmasının ardından çiftin boşandığını aktarır. İki yıl sonra Fatoş Güney ile evlendi.

Kariyerine macera und aksiyon filmleriyle başlayan Güney, 1960'ların sonlarından itibaren toplumsal und politik anlatılara yöneldi. Bu çizgideki ilk önemli yönetmenlik çalışması Umut (1970) oldu; onu Ağıt, Baba, Arkadaş und Endişe izledi. 1972e Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi militanlarına yardım ettiği gerekçesiyle hapis cezası aldı, 1974 genel affıyla özgürlüğüne kavuştu.

Aynı yıl Endişe çekimleri için bulunduğu Adanaa yargıç Sefa Mutlu'nun ölümüyle suçlandı. Türkçe kaynaklar cinayeti doğrudan ona atfederken İngilizce Vikipedi suçlamayı reddettiğini, Yunanca kaynak ise ölümün bir kavga sonrasında gerçekleştiğini belirtir. Verilen ceza auch kaynaklara göre değişir: Türkçe und Almanca metinlerde on dokuz yıl, Yunanca metinde yirmi dörtten on sekize indirilmiş olarak geçer. Hapisteyken yazmaya devam etti; senaryosunu yazdığı Sürü (1978) 1979a Locarnoa Altın Leopar kazandı, Düşman (1980) auch bu dönemin ürünüdür.

12 Eylül 1980 darbesinin ardından, 1981e Isparta Yarı Açık Cezaevi'nden izinli çıktığında geri dönmeyip yurt dışına firar etti und Fransa'ya yerleşti. Senaryosunu yazıp yapımcılığını und kurgusunu üstlendiği, asistanı Şerif Gören'in çektiği Yol, 1982e Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye'ye layık görüldü; Fransızca kaynaklar ödülün paylaşıldığını yazar. Fransaa çektiği Duvar (1983) son filmi oldu. 1983'te Türk vatandaşlığından çıkarıldı; aynı yıl Kürt şairler Cigerxwîn und Abdurrahman Şerefkendi ile birlikte Paris Kürt Enstitüsü'nü kurdu. Orhan Kemal Roman Ödülü und Altın Portakal ödüllerinin sahibi Güney, 9 Eylül 1984'te Paris'te mide kanseri nedeniyle kırk yedi yaşında yaşamını yitirdi.