Gurbet Kuşları

Halit Refiğ, Gurbet Kuşları'nı 1964'te siyah-beyaz çekti; film bir Yeşilçam dramasıdır. Orhan Kemal'in 1962 tarihli romanından sinemaya uyarlanan yapım, Türkiye'de kırsaldan kente iç göçü konu edinen ilk filmler arasında anılır. Film, 1. Antalya Film Şenliği'nde hem En İyi Film hem En İyi Yönetmen ödülünü almıştır. Cüneyt Arkın'ın oyunculuğa ilk adımını attığı yapım olarak da bilinir ve onun yıldızının bu filmle parladığı söylenir.

Hikâye, işleri bozulunca Kahramanmaraş'taki dükkânını ve dededen kalma bahçelerini satan Bakırcıoğlu ailesinin Haydarpaşa Garı'nda trenden inmesiyle başlar. Baba Tahir'i Mümtaz Ener canlandırır; oğulları Murat'ı Tanju Gürsu, Selim'i Cüneyt Arkın, üniversite hayaliyle gelen Kemal'i Özden Çelik oynar. Kızları Fatma'yı Pervin Par, Kemal'in sevdiği Ayla'yı Filiz Akın üstlenir. Aile bir oto tamirhanesi açmayı umarken ilk günden dolandırılır. Büyük şehir her bireyi ayrı bir yola sürükler: Murat taksicilik yapar ve pavyonda çalışan bir kadına gönlünü kaptırır, Selim komşu Rum ustanın karısına yakınlaşır, Fatma ise kentin cazibesine kapılır. Aileyi bir arada tutmaya çalışan Tahir'in otoritesi gittikçe sarsılır.

Senaryoyu Orhan Kemal ile Refiğ birlikte yazmıştır; yapımcı Recep Ekicigil, görüntü yönetmeni Çetin Gürtop'tur. Yapımı Artist Film üstlenmiştir. Film, Turgut Özakman'ın Ocak oyunuyla ve Visconti'nin Rocco ve Kardeşleri filmiyle de ilişkilendirilir.