Dizi Planet
Karanlıkta Uyananlar

Karanlıkta Uyananlar

Film · 1965 · 7 kişi

Türk politik dram filmi Karanlıkta Uyananlar, siyah beyaz olarak çekildi. Senaryosunu Vedat Türkali yazmış, filmi Ertem Göreç yönetmiştir; yapımcılığı Lütfi Ö. Akad ile Beklan Algan üstlenmiştir. Yaklaşık 114 dakikalık yapım 1964 tarihli olarak kayda geçmiş, seyirciyle 1965'te buluşmuştur. Konusu, bir boya fabrikasında çalışan emekçilerle, babasının ölümünün ardından işin başına geçen ve emekçilerden yana tavır alan genç bir işverenin verdiği savaştır. Sendikalaşma, işçi hakları ve grev gibi meselelere doğrudan eğilen film, dönemin Türk sinemasında bu konuları ele alan sayılı yapımdan biri olarak anılır.

Başrolde Fikret Hakan, Turgut karakterini oynar; Beklan Algan Ekrem'i, Kenan Pars Fahri'yi, Tülin Elgin ise ressam kızı canlandırır. Ayla Algan, Ekrem'e âşık olan kadını oynar. Kadroda ayrıca meyhaneci Garbis rolünde Faik Coşkun ve grevci işçi Ohannes rolünde Ahmet Koç yer alır. Arkadaşlık, ihanet ve mücadele öne çıkan temalardır; hikâye fabrikayla sınırlı kalmaz, meyhane ve mahalle ortamlarına da uzanır.

Görüntü yönetmenliğini Turgut Ören ile Mahmut Demir, müziği Nedim Otyam yapmıştır. Yapım Filmo Ltd. Şti. adına gerçekleşmiş, seslendirme Lale Film'de yapılmıştır; Fikret Hakan'a Sadettin Erbil, Beklan Algan'a Abdurrahman Palay ses vermiştir. Film 2. Antalya Film Şenliği'nde En İyi Senaryo, En İyi Özgün Müzik ve En İyi Üçüncü Film ödüllerini kazanmış; ancak bir grubun protestosunun ardından İçişleri Bakanlığı kararıyla gösterimden kaldırılmıştır.

YönetmenErtem Göreç
Yapım ŞirketiFilmo Ltd. Şti.

Tepkiler

En fazla 3 tepki seçebilirsiniz.

Oyuncular

Fikret Hakan Fikret Hakan Oyuncu · 83 yaşında vefat etti Beklan Algan Ayla Algan Ayla Algan Oyuncu · 86 yaşında vefat etti Fatma Tülin Elgin Kenan Pars Kenan Pars Oyuncu · 88 yaşında vefat etti Fahri Mümtaz Ener Mümtaz Ener Oyuncu · 81 yaşında vefat etti Nuri Baba Jeyan Mahfi Ayral Tözüm Jeyan Mahfi Ayral Tözüm Oyuncu · 95 yaşında vefat etti

Kadroda ayrıca: Faik Coşkun (Garbis)

Kadrosu ortak yapımlar

Yönetmenin diğer yapımları

Farklı gözlerle

Yeşilçam Nostaljisi Klasiklerle büyümüş, sıcak hikâye ve güçlü oyunculuk arayan bir izleyici bakışı.

Yeşilçam'ın gönül hikâyelerine ve aile dramlarına alışmış bir göz için Karanlıkta Uyananlar başka bir damardan gelen, cesur bir film. Vedat Türkali'nin kaleminden çıkan senaryo, emekçiyle işvereni karşı karşıya koyarken ahlaki merkezini kaybetmiyor; işçilerden yana duran genç işveren, dönemin iyi kalpli kahramanlarının farklı bir yorumu. Fikret Hakan'a Sadettin Erbil'in ses vermesi gibi dublaj geleneğinin izleri, o yılların sinemasını sevenlere tanıdık gelecek. Nedim Otyam'ın Antalya'da ödül alan müziği de filmin hatırlanmaya değer yanlarından. Ödülün ardından gösterimden kaldırılması ise ayrı bir hüzün.

Tarih ve Toplum Gözü Dönemi, toplumsal arka planı ve yapımın neyi yansıttığını soran bir bakış.

Karanlıkta Uyananlar, sendikalaşma, işçi hakları ve grev gibi konulara doğrudan eğilen sayılı Türk filmlerinden biri olarak anılıyor; bu bile onu dönemin sinemasında ayrı bir yere koyuyor. Hikâyenin fabrikadan meyhaneye ve mahalleye uzanması, emeği yalnızca iş yerinde değil, gündelik hayatın içinde görme çabasını gösteriyor. Garbis ve Ohannes gibi karakterler de emek dünyasını çok kültürlü bir dokuyla resmetme isteğine işaret ediyor. Filmin Antalya'da ödüller kazandıktan sonra bir grubun protestosu üzerine Bakanlık kararıyla gösterimden kaldırılması ise, o yılların bu meseleleri perdede tartışmaya ne kadar hazır olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Sinefil Senaryo, kurgu ve yönetmenlik tercihlerine bakan, formül işlere mesafeli bir bakış.

Senaryonun Antalya'da ödül alması şaşırtıcı değil; Türkali, sınıf çatışmasını arkadaşlık ve ihanet gibi kişisel temalarla örerek salt bir tez filmine dönüşme riskini azaltıyor. Yine de emekçilerden yana tavır alan genç bir işveren figürü, dramatik açıdan fazla elverişli bir çözüm. Çatışmayı patron ile işçi arasında değil, iyi ve kötü niyetli insanlar arasında kurma eğilimi, bence filmin sınıf çözümlemesini yer yer yumuşatıyor. Göreç'in hikâyeyi fabrika dışına, meyhaneye ve mahalleye açması ise anlatıya nefes aldırıyor. Yapımcılar arasında Lütfi Ö. Akad'ın bulunması, filmin dönemin gerçekçi arayışlarıyla bağını da düşündürüyor. Siyah-beyaz görüntü ve dublaj bugünün izleyicisiyle mesafe yaratabilir, ama tarihsel değeri bunu dengeliyor.

Bunlar okur yorumu değildir: editörlerimizin farklı izleyici bakış açılarıyla, yapay zekâ desteğiyle hazırladığı kısa değerlendirmelerdir. Okurlarımızın yorumları aşağıdadır.

İncelemeler (0)

Giriş Yap İnceleme yazmak için giriş yapın.

Yorumlar